Fundusze Emerytalne

Obecnie mamy Fundusze Emerytalne Rzeczpospolita Polska, będąc młodym państwem powstałym po pierwszej wojnie światowej z obszarów pozostających przez półtora wieku pod zaborem Rosji, Niemiec i Austrii, odziedziczyła ustawodawstwo ubezpieczeniowe po państwach zaborczych.

Na terenie zaboru pruskiego funkcjonował najwyżej rozwinięty system ubezpieczenia społecznego (m.in. system emerytalny) w Europie. Byli tutaj, bowiem ubezpieczeni wszyscy pracownicy najemni, czasem i drobni samodzielni wytwórcy, np. producenci rolni (od wypadków i chorób zawodowych). Ubezpieczenie emerytalne było odrębne dla robotników i pracowników umysłowych oraz istniało dodatkowe ubezpieczenie pensyjne górników.

System ubezpieczeniowy na obszarze byłego zaboru austriackiego był znacznie węższy od systemu niemieckiego. Istniało tu ubezpieczenie od wypadków, chorobowe oraz ubezpieczenie emerytalne dla pracowników umysłowych i dodatkowe dla górników, ale nie byli nim objęci pracownicy fizyczni. Ubezpieczenie emerytalne pracowników umysłowych wprowadziła Austria już w 1906r. jako pierwsze państwo ziemiach Europie.

Na ziemiach zaboru rosyjskiego faktycznie nie istniały formy ubezpieczenia społecznego.

Na terenie jednego państwa nie mogły funkcjonować trzy tak zróżnicowane systemy ubezpieczeń, nie tylko emerytalnych. Toteż pierwszym problemem odrodzonej Polski stało się stworzenie jednolitego systemu ubezpieczeniowego znoszącego odrębności w sytuacji prawnej pracowników poszczególnych dzielnic. Po trochu wprowadzano małe zmiany, aż dopiero ustawa z dnia 28 marca 1933 roku wprowadziła jednolity system ubezpieczeniowy dla całej Polski, który zastąpił obowiązujące ustawodawstwo państw zaborczych.

Po drugiej wojnie światowej system emerytalny rozwijał się w Polsce etapami. W 1977 roku zapoczątkowano reformę wymiaru emerytur i rent.

Pomimo rozwoju ubezpieczeń społecznych, pod koniec lat siedemdziesiątych zaczął nas dotykać problem dłuższego życia, opisany wyżej w rozdziale o tym samym tytule.

Na przykład, gdy w 1970 r. przeciętne świadczenie emerytalno – rentowe wynosiło 51,2 % przeciętnej płacy w gospodarce uspołecznionej, to w 1975 r. spadło do 40,8 %. W wyniku przeprowadzanej w latach 1975-1980 zmiany stawek wymiaru świadczeń wzrosło do 48,3 % przeciętnej płacy. Dalszy spadek miał miejsce w 1980 r. i wtedy emerytura wynosiła 46,3 % płacy, zaś w 1981 r. wynosiła 44,3 %.

„W dniu 6 maja 1992 r. odbyło się w Sejmie głosowanie nad orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego uznającym niezgodność z Konstytucją całego szeregu przepisów ustawy z dn. 17.10.’91 r. o rewaloryzacji emerytur i rent.”

Sejm stwierdził konieczność zmian m. in. dodatków branżowych do emerytur i rent oraz uznania praw do emerytur i rent osobom, które nabyły je przed wejściem w życie ustawy o rewaloryzacji.

2 grudnia 1993 r. Sejm nie wniósł poprawek.

W systemie emerytalnym – OFE, który obowiązywał do 1 stycznia 1999 r., nie było powiązania między wysokością płaconej składki na ubezpieczenie społeczne, a wysokością pobieranej emerytury w przyszłości. Było to społecznie niesprawiedliwe. Określone grupy pracowników miały większe przywileje -np. przez wcześniejsze osiąganie wieku emerytalnego i większy poziom świadczenia.